• თბილისი
  • 17°C
  • 25 მაისი, 2020
article

გენეტიკური დაავადებები, ვიზუალი თუ ინტელექტი - რომელი გენები გადაეცემა მემკვიდრეობით შვილს დედისგან და რომელი მამისგან?

გენეტიკა შედარებით ახალგაზრდა მეცნიერებაა, რომელმაც გასული ათწლეულების განმავლობაში უზარმაზარი ნახტომი შექმნა მემკვიდრეობის გაგებაში. დღეს შეგვიძლია განვიხილოთ, გადაეცემა თუ არა მშობლების გარკვეული დაავადებები ბავშვს, ექნება თუ არა გამონაყარი ლოყებზე და რა სახის ინტელექტი ექნება მას.

ბუნებრივია, გარემო ამ ყველაფერზე მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს, ასე რომ შეგვიძლია შეგნებულად ვიმოქმედოთ ზოგიერთი მემკვიდრეობითი თვისების გამოვლინებაზე, თუმცა გენეტიკა მაინც მყარი მემკვიდრეობაა.

 

დედის ცხვირი, მამის ყურები

ახლახან მეცნიერებმა შექმნეს სახის ინტერაქტიული რუკა, რომელმაც აჩვენა ის სფეროები, რომლებიც მემკვიდრეობით მიიღება უფრო მაღალი ალბათობით. ამისათვის მათ დაამუშავეს სახეების 1000 – ზე მეტი ტყუპის 3D მოდელები და მივიდნენ დასკვნამდე, რომ ბავშვები მემკვიდრეობით, პირველ რიგში, ცხვირის, ნიკაპისა და ღაწვების ფორმა გადაეცემათ.

გენეტიკური თვალსაზრისით, ჩვენ ყველანი ჩვენს მამებს უფრო ვგავართ იერით.

დიახ, გენების 50% -ს ვიღებთ დედისაგან, ხოლო გენების 50% მამისგან, მაგრამ არსებობს ისეთი რამ, როგორიც არის გენის გამოხატვა, ანუ რამდენი დნმ გამოვლინდება ან საერთოდ არ ჩანს. გამოდის, რომ დედის აქტიური გენების 40% მამის 60% -ს შეადგენს.

არსებობს ვერსია, რომ ეს მამრობითი სქესის ევოლუციურად განსაზღვრული სურვილით გამომდინარეობს, რომ შთამომავლობა მისგანაა.

 

მომავალი ბავშვის სქესი

მომავალი შვილი ბიჭი იქნება, თუ გოგო, ეს მხოლოდ მამაზე იქნება დამოკიდებული. სკოლიდანაც კი ვიცით, რომ დედის X- ქრომოსომა გადადის ყველა შვილზე, ხოლო მამას შეუძლია გადასცეს ან X- ქრომოსომა (გოგონა დაიბადება), ან Y- ქრომოსომა (იქნება ბიჭი).

დამტკიცებული ფაქტია, რომ თუ მამაკაცს ბევრი და ჰყავს, მაშინ დიდი შანსია, რომ მას მხოლოდ ქალიშვილები შეეძინოს და პირიქით.

 

რამდენად ჭკვიანი და ინტელექტუალი იქნება ბავშვი

დედის გენები გარკვეულწილად განსაზღვრავს ბავშვის ინტელექტს, სქესის მიუხედავად. კვლევაში, რომელშიც მონაწილეობა მიიღო 12 ათასზე მეტმა ადამიანმა, აღმოჩნდა, რომ მამობრივი გენი განსაზღვრავს უფრო ელემენტარულ ინსტინქტებს, მაგალითად, აგრესიის ან შიმშილის დონეს.

მაგრამ დედის დნმ გავლენას ახდენს იმაზე, თუ როგორ განვითარდება ბავშვი ინტელექტუალურად. ამასთან, გასათვალისწინებელია, რომ გენეტიკურად ეს წინასწარ განსაზღვრულია მხოლოდ 40-60% -ით. დანარჩენი მიიღება დედის აღზრდის გზით და მჭიდრო კომუნიკაციით, რომელშიც ბავშვს შეუძლია მიიღოს მაგალითი მისგან.

 

გენეტიკური დაავადებები

არსებობს მემკვიდრეობითი დაავადებების ცალკეული ჯგუფი. მათში დიდი რაოდენობაა, მაგალითად: ჰემოფილია, ალბინიზმი, კისტოზური ფიბროზი, გუტი, დაუნის სინდრომი და ა.შ. ბავშვი დაავადდება თუ არა, ეს დამოკიდებულია თითოეულ კონკრეტულ შემთხვევაზე, რაც მოითხოვს კონსულტაციას გენეტიკოსთან.

თუ მშობლებს აქვთ ფსიქიური დაავადება ან აუტიზმის სპექტრის აშლილობა, მაშინ ბავშვები მემკვიდრეობით მიიღებენ იმავე პათოლოგიების მიდრეკილებას. მამები მიუთითებენ გულის კორონარული დაავადებისკენ მიდრეკილებაზე, მაგრამ მხოლოდ ვაჟებზე.

 

სიმსუქნისკენ მიდრეკილება

თითოეული ინდივიდუალური ადამიანის გენს შეუძლია განსაზღვროს მისი წონა 25% -ით. მიუხედავად იმისა, რომ სიმსუქნე ხშირად გენეტიკურია, ამის თავიდან აცილება მაინც შესაძლებელია. ზოგი მარტივად ერევა, ზოგს კი დიდი ძალისხმევა სჭირდება.

ეს არ ნიშნავს იმას, რომ თუ მშობელი სავსეა, მაშინ თქვენ არ გაქვთ შანსი. დიდი მნიშვნელობა აქვს ცხოვრების წესს, კვებას და ფიზიკური ვარჯიშის არსებობას. ამ ყველაფერმა ერთად შეიძლება ადვილად გადააჭარბოს გენეტიკურ მიდრეკილებას.

 

თვალები და თმა

მუქი ფერები დომინანტია, რაც ნიშნავს მათ დიდ ძალას და რეცესიული სიმპტომების დაბლოკვის შესაძლებლობას. მაგალითად, ყავისფერი თვალის მქონე დედისა და ცისფერი თვალის მქონე მამასთან, ბავშვებს, ალბათ, აქვთ მუქი თვალები, თუმცა გამონაკლისები არსებობს.

თმის სტრუქტურა დამოკიდებულია ორივე მშობელზე. თუ ორივე ხვეულთმიანია, ბავშვები ასევე ხვეული თმა აქვთ. თუ ერთ მათგანს აქვს ხვეული და მეორეს სწორი, მაშინ ბავშვს ექნება ტალღოვანი თმა. თუ დედასა და მამას სწორი თმა აქვთ, ბავშვებსაც ასეთივე ექნებათ.

 


თეგები :