• თბილისი
  • 33°C
  • 29 ივნისი, 2017
article

ასტრონომები: ასტეროიდის ჩამოვარდნის შემთხვევაში უმეტესობა ქარის გამო დაიღუპება

ბრიტანელმა მეცნიერებმა, დედამიწაზე ასტეროიდების დაცემის მოდელირება ჩაატარეს, რომლთა დიამეტრი 15-დან 400 მეტრამდე იყო. როგორც აღმოჩნდა, ადამიანების უმეტესობა ისეთი ფაქტორებისგან დაღუპება, როგორებიცაა ქარი და დარტყმის ტალღა, რომელიც უზარმაზარ ტერიტორიაზე გავრცელდება. მანამდე მიჩნეული იყო, რომ ასტეროიდის ჩამოვარდნას ცუნამი და ცეცხლოვანი წვიმა მოჰყვებოდა. კვლევას ვრცლად გამოცემა Geophysical Research Letters-ი აქვეყნებს.
ყველაზე დიდი მოდელირებული ციური სხეულის დიამეტრი 400 მეტრი იყო. მეცნიერების თქმით, აქედან 56 მეტრი დარტყმის შედეგად სრულიად განადგურდება, ხოლო დარჩენილი ნაწილები წარმოქმიან კრატერებს, რომლებიც მიწისძვრასა და ე.წ. ცეცხლოვან წვიმას გამოიწვევს. ეს უკანასკენლი დედამიწიდან ამოცვენილი ნამსხვრევებია, რომლებიც კოსმოსის უახლოს ნაწილამდე აიწევა. უმეტესობა მათგანი, უკან ვარდნის დროს კოსმოსურ სიჩქარეს მიაღწევს და წარმოქმნის მასშტაბურ ხანძრებს.
რაც შეეხება ცუნამის, მოდელირებული ასტეროიდების ოკეანეში ჩავარდნის შემთხვევაში, გამოწვეული ბუნებრივი კატაკლიზმის შედეგად, მხოლოდ ასი ათასამდე ადამიანი დაიღუპება.
ყველაზე გამანადგურებელი ეფექტი ქარს ჰქონდა. დარტყმისგან წარმოქნილი აფეთქების შემდეგ, უმალვე იკლებს წნევა და ჰაერის სიმკვრივე. ამის გამო, ქარის საპირისპირო მოქმედება ხდება - ზედაპირზე ჩნდება ძლიერი (ათობით მეტრი წამში) ქარი, რომელსაც მეცნიერების აზრით, შეუძლია ხეებისა მოწყვეტა, შენობების დანგრევა და ადამიანებს „ჩათრევა“.

ასტრონომების თქმით, ადამიანების 60% დარტყმის ტალღისგან მოკვდება, ხოლო დანარჩენი 30% საკუთრივ გამოსხივებისგან, რომელიც ასტეროიდის დაცემის შემდეგ წარმოიქმნება.
წყარო